Elektrische locomotief Ae 3/5

Het spoorwegland Zwitserland hoort beslist bij de pioniers op het gebied van elektrificatie van het spoorwegnet. Ook al beperkte dit, in die tijd ultramoderne, energiesysteem zich tot de Eerste Wereldoorlog tot lokaalbanen, de Simplon tunnel en de Bern-Lötschberg-Simplon-Bahn. Gedurende deze oorlog leed Zwitserland onder een acuut gebrek aan kolen omdat dit zwarte goud voor de stoomtractie grotendeels uit het buitenland ingevoerd moest worden. Daarom, en ook omdat waterkracht overal beschikbaar was, werd in 1918 besloten het volledige spoorwegnet van de Zwitserse Staatsspoorwegen (SBB) te elektrificeren. De SBB liet daarom in 1920, bij het begin van de eerste fase van het elektrificatieproces, door de drie Zwitserse elektronica bedrijven Brown, Boveri & Cie (BBC), Maschinenfabrik Oerlikon (MFO) en Société Anonyme des Ateliers de Sécheron (SAAS) ontwerpen maken voor locomotieven die overal in het vlakke land inzetbaar moesten zijn. In tegenstelling tot de tot dan toe gebruikelijke, van de stoomlocomotieven overgenomen, stangenaandrijving ontwierpen de BBC en de SAAS locomotieven met een star frame en aandrijving op één as. Deze baanbrekende, veel efficiëntere aandrijftechniek was door de Amerikaanse firma Westinghouse al sinds 1912 ontwikkeld. Daarnaast had BBC in 1918 de net zo betrouwbare Buchli-aandrijving gepresenteerd. De SAAS kreeg voor het ontwerp van de nieuwe SBB locomotieven een licentie van Westinghouse. Het resultaat was een zeer compacte en in vergelijking lichte machine die de gewenste drie aandrijfassen had met een vermogen van 1800 pk. De maximum snelheid bedroeg 90 km/u. Door het lichte drijfwerk waren slechts één voorloop- en naloop- as benodigd. De SBB bestelde uiteindelijk bij SAAS 26 exemplaren die ingedeeld werden als Ae 3/5. A betekent normaalspoor met een toelaatbare maximum snelheid van meer dan 80 km/u, e betekent elektrische aandrijving, 3 staat voor drie aangedreven assen en 5 voor het totale aantal assen. De tot 1926 geleverde machines voldeden echter in het begin niet aan de verwachtingen. Het moderne aandrijfsysteem bleek beperkt geschikt te zijn voor de opbouw die qua ontwerp nog uit het stoomtijdperk stamde. Speciaal in bochten knarste en piepte het en schade aan de drijfwerken kwamen dagelijks voor. Daarom koos de SBB bij vervolgorders voor de door BBC ontwikkeld Ae 3/6 I met Buchli aandrijving die betrouwbaarder, sterker en sneller was. Naarmate het spoorwegnet verder gemoderniseerd werd gingen ook de Ae 3/5 steeds beter rijden, zulks tot tevredenheid van de eigenaren. Zij gaven de kleine locomotieven al snel de bijnaam 'Kleine Sécherons'. Een beetje chauvinisme speelde daarbij zeker een rol omdat de machines vooral in hun West-Zwitserse thuisland onderweg waren. Uiteindelijk bleven de Ae 3/5 tot in de jaren 80 meelopen in de dienstregeling en bereikten daarmee een hoge leeftijd. Ae 3/5 10217 bevindt zich in rijvaardige toestand onder de hoede van de stichting SBB Historic en wordt in het depot Olten onderhouden.