Elektrische locomotief type Ae 8/14 nr. 11851

De Reus van de Gotthard We bevinden ons in Zwitserland in het begin van de twintiger jaren. De gevechtshandelingen tijdens de wereldoorlog hebben hun sporen in heel Europa nagelaten. Maar een nieuw tijdperk kondigt zich aan, ook in het land van de eedgenoten. De belangrijkste doorgaande spoorlijn door Zwitserland, dwars door de woeste Gotthardregio, is sinds 1920 onder de draad gebracht. Hierdoor ontstaat de behoefte aan nieuwe locomotieven. Hierdoor worden de legendarische Krokodillen geboren. Ze stellen alle tot dat moment bestaande locomotieven in de schaduw. De Gotthardbaan, de 'Koningin van de Alpentrajecten', wordt nu duidelijk overmeesterd door de legendarische reptielen waarvan er in eerste instantie 33 zijn aangekocht . Het unieke traject van deze majestueuze bergbaan met haar keertunnels en indrukwekkende bruggen heeft tot de dag van vandaag niets van haar betovering verloren. Alleen kregen de Krokodillen, hoewel ze later verbeterd werden, meer moeite met de steeds grotere uitdagingen die aan hen gesteld werden. De treinen werden steeds zwaarder en ingewikkelde meervoudige tractie en al het andere dat technisch mogelijk was beheerste het beeld bij de snel- en goederentreinen. Talrijke studies bewezen dat het mogelijk moest zijn de problemen de baas te worden door in dubbeltractie te gaan rijden. Desondanks duurde het nog meerdere jaren tot in 1929 de door de SBB bestelde prototypen het levenslicht zagen. De nieuwe locs moesten ook inzetbaar zijn in het reizigersverkeer en moesten daarom op de vlakkere trajecten snelheden tot 100 km/u kunnen bereiken. Zo ontstonden in de beproefde locomotieffabriek van SLM te Winterthur twee technisch verschillende modellen. In 1931 als eerste de dubbele locomotief Ae 8/14 nr. 11801, in 1932 gevolgd door de 11851. Omdat acht van de totaal 14 assen aangedreven werden kregen de locomotieven systeemgetrouw de aanduiding Ae 8/14. Terwijl de 11801 een Büchli aandrijving kreeg, net als de Ae 4/7 die zich in de praktijk al bewezen had, bouwde men in de 11851 de SLM Universele aandrijving in. Uiterlijk verschilden de beide machines, afgezien van de karakteristieke Büchli-aandrijving, slechts weinig. Hierdoor wilde men ontdekken wat de beste aandrijving was die de basis zou vormen voor de seriebestelling die zou volgen. Al spoedig begonnen de beide giganten de Gotthard te bedwingen. Deze uitdaging werden ze met gemak meester. De SBB beleefde veel plezier aan de beide monsterachtige machines met hun imposante uiterlijk die respectievelijk 240 en 246 ton wogen. In 1961 kreeg de 11851 na een grote ombouw een totaal nieuw uiterlijk. In 1950 was namelijk de triomftocht van de Ae 6/6 begonnen. Als gevolg hiervan werd ook het hoekige uiterlijk van de groene Gotthardreus hieraan aangepast. Wat de één vreugde bracht leidde bij anderen slechts tot een meewarig hoofdschudden. Over smaak valt nu eenmaal niet te twisten. Volgens kenners moet de machine exact 5.326.971 kilometers afgelegd hebben toen ze in december 1976 naar het afstelspoor rolde en kort daarna verschroot werd. Nummer 11852 volgde in 1932 als derde van het stel. Ze werd voor het eerst op de Landi tentoonstelling voorgesteld wat haar de koosnaam 'Landi-lok' opleverde. Haar lichte stroomlijnvorm gaf haar een elegant uiterlijk. Ze kwam officieel op 1 september 1940 in dienst. Ze had een topsnelheid van 110 km/u en stelde de vermogensgrafieken bij tot 8160 Kw. Dit bleef lange tijd in Zwitserland het maximum tot uiteindelijk Stadler met de Euro 9000 een nog sterkere machine het spoor op stuurde. Helaas was ze, als enige van de drie soortgenoten, tweemaal betrokken bij een ongeval. Hoewel het eerste goed afliep maakte het tweede, waarbij een binnenbrand loc-helft nr. 2 totaal verwoestte, een eind aan haar loopbaan. Nadat ze uiterlijk weer in originele staat gebracht was werd ze jarenlang tentoon gesteld in het Verkehrshaus te Luzern. In 2024 keerde ze naar huis terug, goed bewaard in haar voormalige huisdepot Erstfeld aan de voet van de Gotthard helling. Dit schitterende meesterwerk van modelbouwkunst zal de geschiedenis van de legendarische Ae 8/14 voor altijd levend houden en haar trotse bezitter steeds weer terug laten denken aan het glanzende tijdperk van deze gigant.